D�tin � teb�n�y�n serok� FKKS�

18 meh�n dijwar li pa� me man. Sala p��iya me d� Federasyon 20 sal�n xwe y�n gir�ng tije bike. Federasyon wek dezgeheke Kurdistan�, netew� � demokrat�k her car � her sal bi hem� layengir�n xwe hewl daye ku cih� xwe ya taybet� ji al�y� netewat�y� bipar�ze. Kurdistan� ye ji ber ku endam�n Federasyon� ji hem� per�ey�n Kurdistan� t�n. Ya her� gir�ng, hem� �alak�, sem�ner, kongre � konferans�n Federasyon� de ziman� resm� kurd� ye. Demokrat�k e ji ber ku organ�n xwe bi awayeke demokrat�k hildibij�re, herweha xebat�n xwe li gor dest�r � programeke bi ��weyeke kollekt�f dime��ne.

Ti�t�n ku ez li jor behs dikim d�yar e ku ji al�y� hem� kurd�n li Sw�d� ve b�te zan�n. Ti�t�n n�h n�ne. L� d�sa j� ez dixwazim dubare bikim ji bo ku gir�ng�y�n wan b�nim zim�n. Dibe ku �ro ji hem� roj�n ber� z�detir p�w�st e ku em nirx�n xwe y�n netew� bipar�zin ji ber ku �r���n dewlet�n dag�rker, nemaze ya Tirkiye ji ber� dijwartir � xetertir e. Eger �ro em nikaribin daxwaz�n xwe wek netewe vekir� b�nin zim�n d� p��eroj� de kar� me zehmetir bibe. Federasyon bi v� zaneb�n� dixwaze endam�n xwe careke din hi�yar bike. Di rojeva Tirkiyey� de plana jihol�rakirina kurdan, zim�n � kultura kurd� hene. Di rojeva me de j� div� xwe parastin hebe. L� xwe parastin ten� t�r nake. Herweha div� em bikaribin gavek� h�n p��detir bav�jin. R�xistin � dezgeh�n xwe y�n netewey� xurt bikin. Nif��n nuh bi van rast�yan perwerde � amade bikin. Gava r�xistin�n me netewetiya xwe bipar�ze d� baweriy� bide endam�n xwe.

Federasyon �iqas Kurdistan�, netew� � demokrat�k be d� ew �end tes�r li ser endam�n xwe � herweha li ser r�xistin�n din j� bike. Pirs�n r�xistin� �end sal in ku di war� "heqendamet�", "t�kil� di gel komeley�n endam" � "muracaet�n salane ya FKKS� ji bo dezgeh�n Sw�d�" de hin tengas�y�n me heb�n. Ji ber k�mas�y�n w�ha ya sal�n 1996-97 me n�zik� 600 000 kron wenda kir. Ji ber wan k�mas�yan hejmar�n endam�n me ji 8000 kesan daket 1500 kes�. Pi�t� got�b�j�n d�r�dir�j li KK � KG me bi nameyeke p�wend� bi wezaret� Integrasyon� re dan�. Wez�r� Integrasyon� Ulrica Messing bers�va me da � p��n�yar kir ku em di gel sekreter� w� Lena Nyman civ�nek� p�k b�nin. Bi al�kar�ya bir�z Nalin Pekgul civ�nek� di navbera Lena Nyman, Nalin Pekgul � Keya Izol de p�k hat. Di v� civ�n� de min rew�a FKKS� ji wan re p��ke� kir. Pi�t� v� civ�n�, civ�neke din di navbera min � Sekrter� Ulrica Messing � Refik Sener de ��b�. Wek Encam p��niyar� wezaret� ji me ew b� ku em "Projeyeke taybet�" amade bikin. Me Projey� xwe p��ke�� wan kir. Ji bo ku FKKS bikaribe hem� k�mas�y�n xwe serrast bike 190 000 kron dan me. Di ge v� projey� me ji bo mebesta perwerdey� 40 kes�n berpirs�n komeley�n me y�n endam perwerde kir.

Herweha "Pirt�keke ya destan" (handbok) amade kir. Ti�t� her� gir�ng ew e ku div� em careke ji caran ders ji v� rew�a xwe derx�nin � k�mas�y�n xwe serrast bikin. Komeley�n endam div� berpirsiyar�y�n xwe di war� heqendamet�y� de b�nin cih. Herweha eger k�mas�yeke hebe div� FKKS� di wext� xwe de mudaxeley� w� bike. Gelek gir�ng e ku FKKS� di wext� xwe de muraceata salane, bi r�k�p�k bike. Div� rapor�n Kongreya salane wek Rapora Xebat�, Rapora Abor�, Plana Xebat� � Plana Abor� (BUTCE) di gel protokol�n resm� ya Kongrey�, wek organ�n ku t�n hilbijartin, Biryar�n Kongrey�, Protokola Kom�teya Rev�sor, tev bi hev re bi ziman� kurd� � sw�d� b�n amadekirin � ji bo dezgeh�n resm� b�n �andin. P�wend�ya me di gel komeley�n me y�n endam ba� b�. Me careke din t�gihi�t ku p�wend�y�n weha gelek gir�ng � p�w�st in. Di van civ�nan de gelek caran d�tin � p��niyar�n endam�n me dihat rojev�. Wek KK me dikar�b� hem ji wan d�tinan, tecrubeyan derx�nin hem j� bers�v�n endam�n xwe bidin. Bawer�ya min KK ku were hilbijartin div� planeke ji bo z�yaretkirina komeleyan bide ber xwe. Perwerdey�n endam�n organan �sal me xwest giran� bidin ji bo perwerdekirina endam�n komeley�n xwe � organ�n Federasyon�. Du car me firsend bidestxist ji bo perwerdey�n berpirs�yar�n komeley�n endam � endam�n Kom�teya G��t�. Di van rojan de me xwest s�stema r�xistin� ya FKKS� em ji ber bi �av derbas bikin. Berpirs�yar� � selah�yet�n FKKS� � komeley�n endam careke din f�r bibin herweha ji bo p��eroj� di war� prat�k de p��n�yar�yan derx�nin hol�. K�masiy�n xwe y�n dest�r� � y�n rojane ji ber �av derbas bikin. Ji bo ku p��de d�sa k�mas� � aloz� r� nedin me "Pirt�ka desta" (Handbok) hazir kir. Bi bawer�ya min civ�n�n perwerdey� bi v� reng� gelek gir�ng e � p�w�st�ya me hem�yan ji bo ders�n weha hene.

Ev xebat div� di gel al�kar�ya ABF � ku di van pirsan de gelek tecrubey�n wan hene, berdewam bike. Bawer�ya min ciwan�n me di pirsa komeleyat�y� de gelek qels in � b� �nterese ne. Ji bo wan roj�n perwerde div� were amade kirin. Projey�n FKKS� Di dest� FKKS� de niha 3 projey�n mezin hene ku destp�kirine � berdewam dikin. Projeya Entegrasyon�, "Nakok� di navbera nif�an de" projeya her� mezin e. W� 3 sal bajo. 2 kes n�v-kar (halvtjanst) dixebitin � 8 bajar�n mezin ku kurd l� dij�n dikevin nav v� projey�. Ev proje ji al�y� naverok, fikir � perspekt�f di nav dezgeh�n sw�d�yan de nav � deng daye, b�ye nim�neyeke berbi�av ji bo gr�b�n din y�n biyan�yan. Li aw�ra gi�t� ya Sw�d de rojname, radyo TV gelek caran behsa v� projey� kirin � dikin. Mes�l�n w� li gelek dibistanan de v� projey� wek sem�ner p��ke�� mamoste � �agirtan kirine. Projey�n K�mendaman ji bo 2 sal � Projeya p��xistina r�xistin� ji ji bo salek� dom dikin. �alak�y�n s�yas� ji bo Kurdistan� � Hevd�tin�n resm� di gel wezaret � dezgeh�n Sw�d� N�ner�n FKKS� per�yoda bor� de hevd�tin�n gir�ng y�n d�plomat�k p�k an�n. 4 wez�r�n gir�ng y�n Sw�d�, Wez�ra derve Anna Lindh, Wez�ra Entegrasyon� Ulrica Messing, Wez�ra Kultur Marita Ulvskog � Wez�ra Demokras�y� Brigita Lejon li ser nav� Federasyon� resm� hatin z�yaret kirin.

Di van civ�nan de rew�a s�yas� ya Kurdistan� � rew�a kurd�n li Sw�d� hate behs kirin. Ji bo destxistina radyoya kurd� li seranser� Sw�d� di gel Wez�ra Kultur, Marita Ulvskog daxwaza FKKS� � y�n kurd�n Sw�d� hate p��ke� kirin. Marita Ulvskog li ser nav� hukumeta Sw�d� be�dar�ya Newroza me b� � li wir axaftineke balk�� kir. Di �eva Newroz� de serok� SSU Mikael Damberg, Serok� kevn ya beled�ya Solnay� � serok� ABF � Stockholm� Goran Eriksson be�dar� kirin. Li ser pirsa berendamet�ya Tirkiye ji bo Yek�t�ya Ewr�pa � pirsa kurdan hevd�tineke gir�ng di gel Wez�ra derve, Anna Lindh hat li dar xistin. Li ser nav� FKKS� daxwaz�n s�yas� ya me ji bo �areserkirina pirsa kurd� li Tirkiy� hat p��ke� kirin. P�wend�y�n me di gel dezgeh�n ferm� y�n Sw�d�yan wek, Integrationsverket, Folkhalsoinstitutet, Socialstyrelsen, Ungdomsstyrelsen, Stockholms Stad gelek ba� b�. Di gel berpirsiyar�n van dezgehan hevd�tin�n d�al� dom dike. P�wend� di gel SIOS � federasyon�n b�yan�yan gelek ba� me��ya. Di nav xebat�n SIOS� em yek ji wan Federasyon�n akt�f b�n. Herweha di gel 6 Federasyon�n b�yan�yan me 2 �alak�y�n gelek gir�ng p�k an�. Di van herd� civ�nan de wez�r�n Entegrasyon � Demokras�y�, Ulrica Messing � Brita Lejon be�dar� kirin � d�tin�n xwe di derheq b�yer�n Rissne � Skogas an�n ziman. Van herd� civ�n ji al�y� medyay� sw�d� bi fireh� hatin taq�p kirin. Ti�t� balk�� ew b� ku hukumet bi r�ya herd� wez�r�n xwe cara yekem b� li ser gir�ng�ya r�xistin�n b�yan�yan sekin�. Federasyona me di Fest�vala Hav�n� ya ku ji al�y� Beled�ya Stockholm� hatib� li dar xistin gelek akt�f be�dar� kir. 5 �ev ji 17:00 heta 02:00 li ser hev heval�n Federasyon� di gel dezgeh � r�xistin�n din y�n sw�d� � b�yan� par�zger�ya ewlekar�ya v� fest�val� kirin.

P�wend�y�n navnetew�

Serok� FKKS� wek axaftvan di Konferansa Stavanger li Norwec�, li Konferansa Chearbourg� li Fransay� 15-20 gulan 2000 be�dar� kir. Herd� konferans j� bi bawer�ya min gelek gir�ng b�n. Projeyeke hevbe� ji bo ciwan�n kurd li Bel��ka � Sw�d� p�k hat. Di destp�ka meha Tebax� de 12 ciwan�n kurd li Bel��ka di gel 12 ciwan�n li Sw�d� bi hev re programeke mu�terek amade kirin. Bi bawer�ya min ev projeyeke gir�ng b�. Konferans, civ�n � fest�val Bi �n�s�yat�fa FKKS� Konferansa Stockholm� p�k hat. 7 r�xistin�n kurdistan� li Ewr�pa, m�van�n ji Kurdistana Bak�r, 3 rojan pirs � pirsgir�k�n kurdan minaqe�e kirin. Bi danezaneke hevbe� ji bo raya gi�t� hat p��ke� kirin. Ev xebat 4 sal�n p�� me w� dom bike. FKKS � YCK bi hev re Fest�wala Ciwan�n Kurdistan� amade kirin. Fest�val 3 roj � �ev li Ralambshovsparken, di merkeza Stockholm� dom kir. Bi sedan zarok, ciwan � mezin be�dar�y�n roj�n Fest�val� kirin, di sem�ner, civ�n � �ah�y�n de akt�f be�dar� kirin. Fest�valake bi v� reng� cara yekem b� dihat ��kirin. L� bi bawer�ya min xebateke gelek gir�ng b�. Eger �mkana me hebe em di sal�n p�� me j� fest�val�n weha li dar x�nin w� ba� be. Nemaze sem�ner � panel�n ku hatib�n amade kirin gelek balk�� b�. Nav�n wek Birger Schlaug (MP De grona), Hans Lindqvist (CP), Orjan Swedborg (VP) Yvonne Ruwadia (MP De grona), Nalin Pekgul (SAP) � gelek m�van � be�dar�n kurd tev� panelan b�n. Bernamey�n muz�k ji bo ciwanan gelek balk�� b�. P�wend� di gel Medya re Ji ber b�yer�n s�yas� � rojane li Kurdistan� � ji ber rew�a rojane ya kurd�n li Sw�d� em wek FKKS da�m bi medyay� Sw�d� re t�kil�ya me t� rojev�. 18 meh�n daw� j� di van waran de meh�n tije b�. Bi dehan caran serok� FKKS� li ser van pirsan d�tin� FKKS� p��ke�� raya Sw�d�yan kiriye.

BERBANG

Berbang wek kovareke kurd� 116 hejmar derket�ye. 19 sal in ku per�yod�k derdikeve. Ev rast�ya ten� bi ser� xwe gelek giranbiha ye ji bo me kurdan. L� Berbang j� di v� p�vajoy� de carnan di wext� xwe de dernediket. S�stemek� berbi�av tuneb�. Sala daw� li ser v� pirs� cidd� em sekin�n. Niha d� mehan carek� Berbang derdikeve � ji bo hem� kes�n ku endam�n komeley�n me ne t� �andin. �ro Berbang h�d� h�d� cih� xwe ya gir�ng careke din tije dike. Bi hin guherandin�n ya naverok� �d� Berbang kovareke balk�� e ji bo zarok � ciwan�n me j�. 2-3 sal�n daw�y� be�a sw�d� j� cih� xwe girtiye � aboney�n me herroj di�e z�detir dibe. Internet Pi�t� gelek ceribandinan �d� FKKS j� di Internet� de r�pela xwe vekir. Niha bi nav� www.kurdiskarf.org www.kurdchat.com www.kurdcity.com 3 r�pel�n Internet� akt�f in. Daxwaz � h�v�ya me ew b� ku komeley�n me y�n endam j� r�pel�n xwe y�n Internet� ava bikin. Ev xebata w� p��eroj� de berdewam be. L� gelek gir�ng e ku endam�n me f�r� bikaran�na Internet� bibin. Herweha div� r�pel�n me ji bo be�daran balk�� bin. P�� de ev pirsa w� ji bo me pirseke sereke be. Hem� �alak�y�n FKKS� em dikarin bi r�ya Internet� bigih�nin dunyay�. Kes�n bi kab�l�yet di war� Internet� div� al�kar�ya me bikin ku em r�pel�n xwe bi awayek� ba� amade bikin. Xan� ji bo FKKS� �d� Federasyon j� xwed� xan�y� xwe ye. Pi�t� 19 salan � pi�t� hem� daxwaz�n endam�n me di Kongrey�n me de ti�t� ku me xeyal dikir b� rast�. Pi�t� Kongreya 19 an em �d� dikarin di xan�y� xwe de bin. Hem� �ev, civ�n, konferans � hem� �alakiy�n xwe em �d� dikarin di xan�y� xwe de bikin. Ez h�v�dar im ev gava h�ja � p�roz bibe h�m� birat�, hevkar� � dostan� di nav kurd�n Sw�d� de.

P��n�yar�y�n min

FKKS r�xistineke gelek gir�ng e. Ji ber v� j� bi bawer�ya min div� r�xistin�n me y�n s�yas� ku di nav xebata Federasyon� de ne, taybet� ji bo v� pirs� s�yaseteke wan hebe � li gor c�dd�yeta v� pirs� akt�f bin. Gelek vekir�ye ku hin zehmet�y�n me di xebata Federasyon� de hene. Pirsa kadroyan pirseke sereke � gir�ng e. Di ware kadroy�n j�hat� � �alak gelek k�mas�y�n me hene. N�ner�n Kongrey�n me gava ji bo organ�n Federasyon� navan p��n�yar dikin div� ji hesab�n hizb� xwe xilas bikin. Di nav Federasyon� de berjevend�y�n netew� ji hem� ti�tan gir�ngtir e. Div� em bikaribin kes�n k�rhat�, j�hat� b� hesab ji bo organa p��n�yar bikin. Kes�n nek�rhat� � kes�n ku kar�n xwe ba� naynin cih div� em bikaribin bi rehet� careke din p��n�yar nekin ji bo organan.

Herweha valay�yeke berbi�av di war� nif�a nuh de heye. Div� em ji bo akt�fkirina kadroy�n ciwan r�yan bib�nin. Div� em hem� al�kar� bikin da ku YCK careke din di xebata xwe de �alak bibe. Em dizanin �sal gelek mi�kuley�n wan heb�. Di hilbijartina organ�n YCK yan j� ji bo Federasyon� hilbijartina ciwan�n kurdan de tu car� div� em hesab�n s�yas� nekin. Me gelek caran zerar�n van xelet�yan ki�andiye. Ne ten� em wek l� hem� ciwan�n me para xwe digrin ji xelet�y�n di v� war� de.

P��� div� em ciwan�n xwe qezenc bikin, bi pirs�n wan alaqeder bin, pa�� ew bi xwe dikarin bi xwe biryar bidin ji bo helwest�n xwe y�n s�yas�. FKKS� div� di pirsa entegrasyon� de h�n akt�ftir bibe. Wek em ji medyay� j� taq�p dikin, gelek pirs�n civak� ku li Sw�d� r� dide, wek �ewata Goteborg, B�yera Rissney� � gelek b�yer�n din wek wan de, nav�n ciwan�n kurdan derbas dibin. Ev pirs�n gelek gir�ng � ac�l in li p�� me. Eger em dixwazin ciwan�n kurdan bi nasnameya xwe ya kurd� di civata Sw�d de cih� xwe bigrin, div� em bi ��klek� ac�l tema�ey� van pirsan bikin. Div� plan � program� me ji bo van pirsan hebe. Em nikarin van tex�r bikin. Hin k�mas�y�n me y�n dest�r� � r�xistin� hene. Hin ji wan hatin hal kirin l� gelek ji wan h�n j� mane.

H�v�dar im ew xebat�n perwerde, "handbok" � hewl�n din w� al�kar�ya me bike ku em wan k�mas�yan rast bikin. Di pirs�n abor� (butce) � personal�n FKKS� div� s�yaseteke me hebe ku ji al�y� Kongreye salane t� tesb�t kirin. Yan� butceyeke salane div� di dest� me de hebe. B� v� butcey� em serf�yet nekin. Herweha em mecb�r in ji bo xebat�n FKKS� kadroy�n k�rhat� � li gor p�w�st�ya Federasyon� bigrin kar. Federasyon ya me hem�yan e. Me�andina kar�n w� dikeve li ser mil�n organ�n w�. L� p��dexistina w� berpirs�yar�ya endam � pi�tgir�n w� ye. Kes�n ku ji dest�n wan kar were, yan j� fikr�n wan ji bo v� xebat� heye, div� xwe d�r nex�nin. Ev vatin� li p�� me ye. H�v� dikim Kongreya 19 an w� ji bo xebata me w� bi d�tin � biryar�n xwe bibe platformeke gir�ng.

Keya �zol Seok� FKKS�

Wez�ra Kultur� ya Sw�d� Marita Ulvskog

Div� em ji bo pirsa Kurd� � maf� kurdan hewildan�n xwe bidom�nin � zor� bidin Tirkiyey�

Berpirsiyar� organa Komeleya Eskilstunay� "Ararat"� Cem�l Demircan bi Wez�ra �andey� y� Sw�d� Marita Ulvskog re hevpeyv�nek� kir. Em v� hevpeyv�n�, p�sk�s� we xwendevanan dikin.

Cemil Demircan: Me ji xwe re kiriye adet; em bi her hevpeyv�neke xwe re, �ar gulan p�sk�s� m�van�/a xve dikin, her gulek sembola per�eyek� Kurd�stan� ye. � ev j� du nim�ney�n kovara me nin, tu bi xwe j� di v� hejmara han� de dib�n� ku, me bi hevala te ya wez�r Anna Lindh re hev-peyv�nek kir�ye.

Marita Ulvskog: Gelek� spas�

C.D: Pirs�n min j� ev in� M.U: Ez bawer nakim ku ez� bikaribim bersiv�n hemu pirs�n te bidim.

C.D: Hevala te ya wez�r Ulrica Messing di sirovekirineke xwe de weha dib�je: "Ger zimanek him di war� ferm� de � him j� di j�yana sexs� de, rojane ney� bikaran�n, ew� nikaribe p�s bikeve � tal�ke heye ku ber bi wendab�n� ve bi�e." Ma tu bawer dik�, tedb�r�n bi v� mebest� ku ji bo perwerdeya ziman� zikmak� t�n stendin, t�r � tatm�nkar bin?

M.U: Ez nikarim bersiva v�ya bidim, ji ber ku agahdar�y�n min �n li ser perwerde-kirina ziman� kurd�, pir k�m in. L� bel�, wek hik�meta Sw�d�, entreseyeke me ya mezin ji bo wan gelan heye ku ne heb�na ziman� wan t� naskirin, ne axaftina wan a bi w� ziman� serbest e, ne j� nasnameya wan t� qeb�lkirin, ango kurdb�na wan li wan qedexeye� Ez bawer nakim ku di v� war� de, div� c�h ji tu sikan re hebe. Li gora me, ev li hember maf�n mirovan tawanek e. Di derheq� firehkirina Yek�t�ya Ewr�pay� � rewsa Tirk�yey� de, me ev eskere � bi awayek� xurt� got�ye. Ji al�yek� din ve j� me di war� abor� de, bi awayek� din, giran� daye xebat�n Kit�bxaneya Kurd� li Stockholm�, ku niha li dinyaya rojava, yek ji wan kit�bxaney�n kurd� y�n her� mezin e. D� re, ger zimanek b� inkarkirin � herweha hem� encam�n bi v� ve gir�day�, m�na d�skr�masyon, sidet, tahd�t�n etn�k� uhw� dibe ku ev ney�n�, bi zim�n ve dest p� bikin, l� em v�, yekcar� qeb�l nakin! Pist re j� ez nizanim, b� per-werdekirina ziman� zikmak� base, t�r dike an na �

C.D: Hin rexne henin�

M.U: Ez bawer dikim, hin tist henin ku div� em di wan waran de h�n bastir bibin. C.D: Di w� r�pel� zanyar�y� y� di derheq� te de, tu dib�je: "B� ziman, b� t�gih�stina xwendin� � b� hewesa xwendin�, r�skeke mezin heye ku mirov nikaribe w� sens� bi temam� bi dest bixe, ku bibe insanek n�z� kultur� � heta n�z� demokras�y� j�." L�, Tik�ye � qan�na w� ya bingeh�n, bikar-an�na ziman� kurd� li kurdan qedexe dike. Him di Yek�t�ya Ewr�pay� de � him j� di Yek�t�ya Neteweyan de,div�yab� li hember v� yek� �i bihata kirin?

M.U: Bawer�ya min ev e ku, div� em ji bo pirsa kurd� � maf�n kurdan, hewildan�n xwe bidom�nin � zor� bidn Tirk�yey�, ev pir � pir giring e. Li gora min, ev li hember maf�n mirovan s�cek e � ji ber v� yek�, em v� qet qeb�l nakin. � b� goman, ev di �ar�oweya Yek�t�ya neteweyan de ye, l� di pirsa Yek�t�ya Ewr�pay� de, b�tir derdikeve p�s.

C.D: Li v� welat�, pirh�l� d� bi al�kar�ya k�jan tedb�ran � keng�, w� weke p�vana qel�tey� b� hesibandin?

M.U: Ez new�rim ji bo v�, behsa demeke diyarkir� bikim, ji ber ku Sw�d ji al�y� ziman, �and � etn�k� ve, welatek� pirreng�n e. Li gel li ku penabar� ket�ye welat� me � em ji gir�b�n c�h� c�h� p�k t�n j�, rewsa Sw�d li gora welat�n din, pi�ek� cuda ye. Em li devereke d�r, li n�vgraveke li bakur� Ewropay� nin. Ji ber v� yek� j�, ev pirh�lb�na em niha dib�nin, pir dereng hat�ye. � di hundir� �end deh salan de, em b�n Sw�deke ji gir�b�n cuda cuda p�khat�. Bi away� ku ji me dihat xwestin, em ji heq� v� pirs� derneketin. L� ez bawer dikim ku di van deh sal�n daw�y� de, gelek tist qewim�n. Li gora min, me di deh sal�n daw�y� de, ji s� sal�n ber� b�tir tist kirin. Me dest p� kir�ye ku em bibin Sw�deke reng�n � piran�ya insanan j� dib�nin ku, pirreng�n� ne tisteke xerabe, l� bel� ji bo hem�yan, dewlemend�yeke gelek� mezin e. L� eskere ye ku ev � weqtek� bigire. � h�v�dar im ku, em � nesibihin wan welat�n din, ku dij�t�ya gr�ban di nav wan de peyda b�ye. Car�nan, di war� raya gist� de, encam�n hin l�kol�n�n ku k�fa mirov t�nin derdikevin � n�san didin ku, em li v� der�, ji mirov�n din cuda � di biten�t�ya xwe de najin. Li gora Hik�meta Sw�d�, ev pirren-g�n� gelek� base. Bawer�ya min bi v� yek� heye. Div� mirov optim�st be.

C.D: Ez bixwe dib�nim ku "p�vajoyeke emer�kan�b�n"� dest p� kir�ye � �anda Sw�d� tehd�t dike. Nivseke seraser bi film�n emer�k�, bi kovar � muz�ka emer�k� � heta bi away� l�ner�n�n wan �n j�yan� (ku li ser bingeh� "xwe xelas bike � guh nede y�n din" ava b�ye) b�hisb�ye. Gelo ev buyer te nax�ne taswas�?

M.U: Li Sw�d�, em pir b�nin emer�kan� � li Ewr�pay� �end welat�n din j� henin ku weha nin. Di �anda emer�k� de, hin tist henin ku, di bawer�ya min de tist�n er�n� nin. L� problem ew e ku li Sw�d� � li welat�n Ewr�paya rojhilata kevn j� ji bo bazareke n�h, a endustr�ya film � �anda emer�kan�, preyeke mezin t� veqetandin� � dema em van tist�n �and� werdigrin, em hin tistan ji �andeya xwe, ziman� xwe � heta mirov dikare bib�je ku hin ji h�jay�y�n xwe j� wenda dikin. Ger em � pirh�lb�n� bi dest nexin w� her tist bibe yek h�l, w� gav� ji bo me, ya balk�s ew e ku em pirh�lb�na xwe bipar�zin. Bi taybet�, ji ber ku seha ziman� me � �anda me pir teng e, div�, em li welat� xwe, di ware pirs�n siyaseta f�lim, edeb�yat � hem� tist�n bi �and� gir�day� nin, xwe z�de biwest�nin. L� ya giring ev e ku, em bika-ribin tist�n xwe y�n xwer� bipar�zin, l� der�y�n xwe j� li dinyyay� negirin. Ji ber ku em dixwazin di navb�ra, �andey�n cuda de dan�stendin hebe. Em pirh�lb�n� dixwazin� L� di v� pirh�lb�n� de, ji �andeya kurd� bigre, heta hin bes�n �anda emer�k� j� t� de hene. Pir eskereye ku, ji bo me, wez�r�n kar�bar�n �and�, kar� Yek�-t�ya Ewropay� y� her� mezin ew e ku em li dij� v� leh�ya emer�kan�, reqebeteke xurt bikin.

C.D: Ciwan iroj, dibin tes�ra agahdar�y�n t�car�, y�n ku bi xus�s�yet�n �and � nasnameya wan dil�z�n de, nin. � haya wan bi awayek� gist�, ji "Mod�la Sw�d"� tune ye. Ew bi c�h nizanin j�, b� ka mirov �ima cejn�n mina "Valborgm�ssafton", "Pingstdagen", "Midsommarafton" uwd p�roz dikin j� Gelo dema ev m�rasa �and� bihur�ye?

M.U: Hin bes�n �anda me henin ku b� sik, ew � ji bo hin kesan weke sir bim�ne, l� di eyn� wext� de j� hin kes w� li van tistan miqate bin � xwed�t�y� li wan bikin, wan bi b�r b�nin � belk� div� ew van tistan di j�yan� de bidom�nin j�Ya her� giring ev e ku, b�ra me ya kollektiv di muzeyan de, di pirtukxaneyan de � di ars�van de berhevkir� ye� da ku insan�n ciwan keng� bixwazin, dikarin ji w� der�, zan�yar�yan ji xwe re peyde bikin.. L� em nikrin wan mecb�r bikin. Hin tist belk� w� wenda bibin, � di eyn� wext� de ez bawer dikim ku, gelek insan�n ciwan henin ku, ji besek� nifsa ku ez bi xwe j� j� mim, pirtir h�v�y� didin mirov� ne ev bi ten� j�, hin h�jay�y�n weke edalet � pistgir�y�, ji bo wan ne tist�n kevnare nin, di esl� xwe de, ew qet naxwazin behs bikin, l� dixwazin li gora wan h�jay�yan bij�n� Ez optim�stim. Li gora min, di nav v� nifsa ciwan de,pir kes henin ku, ji me, yani ji kes�n ku di sal�n 40� � 50� de ��b�ne, gelek� ��tirin.

C.D: Meqalayeke min di hejmara Ararat� ya duyem de � bi nav� "Her nifseke n� ji ya ber� xwe ��tire�" heye.

M.U: Bel�, ez j� wek te difikirim� Gelo tu dikar� pirsa xwe ya daw�y� bik�? Ji ber ku ew li wira sekin�ne � dikin rep�rep� Pirsa xwe ya her� giring bike� C.D: Ji ber �i di "Riksradyoy�" de ji bo ziman� kurd� weqtek tune ye? Mirov w� v� �awa bi dest bixe?

M.U: R�xistin�n kurd� y�n c�h� c�h�, ji bo p�kan�na v�ya, hatin seredana min. Niha ev wan� ye, ez nikarim biryar bidim, da ku radyoya sw�d� v� tist� bike. L� min bi bir�vebirina radyoya sw�d� re, hin tekil� dan�n � ew dizanin, b� ji bo wesana bi kurd�, rews �awa ye. Ew � keng� bibe ez nizanim. L� qeneata min ev e ku, ew � di demeke n�z�k de bibe. L� ez nikarim zor� bidim wan. L� min li Stockholm�, kurd�n ji bo v� tist� hatib�n seredana min, qebul kir. � ez bi radyoya Sw�d� re peyiv�m.

C.D: Pirseke daw�n�Ev girng e!..

M.U: Fermo�

C.D: Ne mimkun e ku mirov di derhaq� kurd�n li Sw�d� dijin, �stat�st�kek� bike, ji ber ku kurd weke hevwelat�y�n Tirk�yey�, Iraq�, �ran� an j� Sur�yey� t� qeyidkirin. Gelo tu r� tune ye ku kurd j� bikaribin weke xelk�n din, w� maf� bi kar b�nin � ew hikm� w� mohra "�nkara kurdan" betal bikin? (Ev mohra ku ji bo inkarkirina heb�na kurdan, ji al�y� �ar welat�n rojhilata nav�n ve hat�ye derxistin.)

M.U: Ji bo me helbet kurd henin! Her kurd, b�y� sert� ku li k�jan welat� ��b�ye, di hisyar�ya kurdab�na xwe de ye. � mirov dikar� v�ya bi awayek� azad bi c�h b�ne� Ya giring ev e. Ya din j� ez nikarim bersiva v�ya bidim. L� ez bawer dikim, ev tistek� weha ye ku, bi pirsa p�wist�ya care-serkirina rewsa kurdan ve gir�day� ye. Ez v� pirs� bi xwe re dibim � li gora fikra min, heta ku mirov bikaribe bi awayek� �areser bike, ji bo nasnameya kurd� ya formel, ya ku h�n dixwazin, w� demeke pir dir�j derbas bibe. Li gel v� j� mirov weke kurd li Sw�d�, dikare kurd be.

C.D: Pir pir sipas!.. Em dizanin ku ne bi ten� Mitterand dosta kurdan e, l� gelek dost�n me henin�

M.U: Ji sed� sed weha ye!.. Gelek� spas�� spas bo van gulan� Ez dizanim ku gelek tist�n we henin, wan ji min re behsa we kir ku h�n bas besdar� �alak�yan dibin � we tist�n pir bas kirinin�

C.D: Ev vatin�ya me ye� Spas!

Pens�oner� ku ser� xwe bi deyn� dinyay� re d�s�ne!

Faris Marsil

Hav�n � zivistan� �aket� xwe ji xwe dernaxe. C�b�n �aket, pantor � ��il�k� w� bi not�n w� dagirt�ne � her be�ek� not�n w� di b�r�k�n w� y�n cuda de ne. Jiyana w� ya rojane li kit�bxaneyan derbas dibe, li pey �stat�sk�n dinyay� ye. Li rapor�n teze y�n YE, YN, OECD, IMF, NATO, PENTEGON, CIA, REHE � her wek� din digere � peyda dike.

Di van raporan de f�r� p��ketin, hatin � ��yin�n dewleta, ziman � kultur � d�n� wan, firotina �ek � s�lehan, deyn� dewletan, pirs�n maliy�, hasilata dewletan ya salane, � hwd.dibe, f�rb�na xwe bi heval � dost�n xwe re parve dike, wan berev dike � dixe ar��va xwe � kes � dezgeh�n ku dixwazin bi rehet� dikarin ji ar��va w� feyde bib�nin. Ne ten� ew pey �stat�stik�n dinyay� ye � herweha meterayal�n li ser kurdan j� berev dike � di ar��va xwe de muhafaze dike. Tu dib� qey� bar � kar� �statistik�n dinyay� hem� ketiye ser mil�n w�. Roja ku ne�e kit�bxaneyan di xwe de k�masiyek� dib�ne � heyfa xwe bi xwe t�ne � wek m�rik� fileh dib�je; "�ro ji min ��". Herroj 13 rojnameyan dikire � dixw�ne, li televziyon� � bi taybet� j� li teksta televizyon� din�re. Ew 20 sal e v� kar� dike � p� bextiyar � mes�d dibe. Roj� 16-18 seet�n w� bi mij�lb�na ar��v� derbas dibe.

Gaz�n�n w� gelek ji wext heye, ji ber ku wext t�ra w� nake, wext� dikeve nav �stat�st�kan xwarin, vexwarin cigare ki�andin� ji b�r dike. Li gor� ku ew dib�je; "wexta dest� � ling�n w� dilerizin, ew �d� t�dihih�je ku wexta xwarina w� hatiye".

Taq�bkirina �stat�st�kan ji �avkaniy�n c�da � �st�fkirina wan karek� w� y� r�t�n e.Wisa bi v� kar� ve hatiye gir�dan ku b�y� w� nikare bij�; Li gor� ku ew dib�je; "�awa eroy�nmanek� b�oroy�n� nikare bij�, yan j� masiya ku ji av� derkeve nikare bij� ew j� weha ye. Ev kar her ti�t� w� ye; bav � diya w� ye, roj� � nim�ja w� ye, Xwed� � p�ygamber� w� ye." Li Sw�d� her kurd w� nas dike. Ji ber ku ew be�dar� her civ�n, konferans, kongre � panelan dibe � pirs�n xwe dipirse � bersiv�n pirs� xwe j� li gor� �stat�stik�n ku bi dest xistiye �irove dike.

Ez bahsa xal� Ihsan(Bi�imli) dikim, ku ji Farq�n� ye, di sala 75an de hatiye Sw�d� bi c� b�ye. Xwendin � niv�sandin� li Sw�d� f�r b�ye. Nuha teqawid e � roj�n xwe bi berehvirina �statistik�n dinyay� dib�r�ne. Li wel�t pir meraqa w� ji xwendin� re heb�ye, l� ji ber ku dibistan di gund� w� de tuneb�ye nexwendiye. Di dawiya sal�n 60� de meraqa w� ji siyaset� re ��b�ye, di partiya Dr.�ivan de c� stendiye di sala 1971� de du caran wek kuriyer� partiy� ��ye Kurdistana Iraq�. W� dem� qerarqeha partiy� li v� per�ey� welat b�ye.

Wexta ew di sala 1980� de ji "mecb�riyet�" dibe teqawid � wext� w� y� vala �mkan dide � meraqa xwe b�ne c� ku "�ima kurd nabin dewlet" dibe sebeb ku ew bersiv� pirs�n �i, k�ng�, li kuder�, �ima qewimiye bigere. � ji avakirina dewlet�n dinyay� dest bi peydekirina meteryalan dike. L� wexta ketiya nav v� babet� p� hay b�ye ku kes nizane li dinyay� �end dewlet hene.

Li gor� �avkaniy�n cuda hejmaran dewletan j� t� guhartin. �avkaniy�n cuda digere, telefon� Buroya �statisk� ya Navend� dike, telefon� Buroya NY dike � gelek �stat�st�kan cuda bi dest dixe � wan muqayese dike l� hin j� neg�ha�tiye encameke ku �end dewlet li dinyay� hene. Li gor� 34 �avkaniy�n ku w� bi dest xistiye yek �avkan� j� hev nagrin. Wek nim�ne li gor� "The World factbook"� ku di 98an de �ap b�ye li dinyay� 266 dewlet hene, li gor� SCB Statistik �rsbok( Kit�ba salane ya istat�stik�) ku 99an de �ap b�ye1 93 dewlet hene � hwd. Di v� war� de xal� Ihsan b�ran�neke xwe dib�je. Ew rojeke �stat�stikeke dewlet�n endam�n NY bi dest dixe, t� de diniv�se ku 189 endam�n NY hene, l� wexta ew nav� dewleta dijmire dib�ne ku dewleteke k�m hatiye niv�sandin.

Li ser v� yek� telefon� Buroya YN ya Stokholm� dike � meseley� ji wan re dib�je, ew j� d� mesele dikevin � pi�t� demek� xeletiya xwe rast dikin � rastiya �stat�st�k� ji xal� Ihsan re di��nin. Ew dewleta ku niv�sandina w� hatiye jib�rkirin; nav� w� Brunei Darusselam e ku li gora xal� Ihsan ev dewlet di dinyay� de dewleta her� bi adil e, fekir� � bir�it� l� tuneye � di sala 1984an de b�ye endama Yek�tiya Netewey�. Odeyek� xaniy� xwe kiriye odeya ar��an. Ji hezar dosyay� z�detir ar��v berev kiriye.

Di ar��va w� de him di derheq� kurdan de � him j� di derheq� babet�n cuda cuda y�n dinyay� de meteryal hene. Meteryal�n w� piran� ji niv�s�n rojname � kovaran p�k t� � hem� di hundir� dosyayan de �st�fkir�ne � li ser dosyayan j� bi destnivisa xwe ya xwar�-mar� nav� wan niv�sandiye. Ma �i di ar��va w� de tuneyek�? Meteryal�n siyas�, civak�, le�ker�, kultur�, etnik�, abor� � hwd. Ew, ser� xwe li ser dewlet�n dinyay�; li deyn� wan, li ziman � nif�sa wan, li hatin � ��yina wan, li feq�r � dewlemend�n wan d���ne, ��roveya �stat�stikan dike � di encam� de sebeb�n ku kurd �ima nikarin dewleta xwe ava bikin derdix�ne ort�.

Li gor� d�tina w� wexta li Sovyeta kevn 50-60 dewlet�n din ava bibin, li Endonezyay� 10 dewlet�n din � li ��n� 40-50 dewlet�n din ��bin d� w� gav� her� hindik 4-5 Kurdistan j� ava bibin. Ew ji ber ku bi �stat�stikan mij�l dibe �d� gelek faktan ezbere dizane, wek nim�ne; 71 dewlet�n dinyay� nif�sa wan qas� nifusa Diyarbekir� n�nin, li Afrikay� Ba��r 14 herm�n otonom � 12 ziman� resm� hene; li dinyay� 84 dewlet du ziman� wan y�n resm� hene � z�dey� 100 dewlet j� b�y� ku d�n � kultur � ziman� wan heb�ne b�ne(kirine) dewlet. Ji 1945an � vir ve li Afrikay� 61 dewlet, li Amerikay� 53 dewlet, li Asyay� 41 dewlet, li Ewr�pay� 13 dewlet�n serbixwe hatine avakirin, ji sala 1988 � vir ve li 134 dewletan derbe yan j� hewildan�n derbeyan ��b�ne, le�ker�n Netewey�n Yekb�y� mea�� wan 98 Dolar e, li dinayay� sal� 55 milyon abort dibe � hwd. Teqawidek� kurd ku 64 sal� ye, xwendin � niv�sandin� li vir f�r b�ye, bi dinyay� re ketiye nav t�kily� � hem� dinyaya w� ar��va w� ye di v� �end sal�n dawiy� de computor pi�ta w� �ikandiye. Ew ji zan�na komp�tor� p� par e, wek ber� d�sa kar� xwe didom�ne. Di dawiy� de dib�je ku; "ew �iqas dikeve nav ar��van � ti�t�n n� peyde dike ew dib�ne ku ew �iqas nezan e. Ji xwe re dib�je ger Ihsan Bi�imliy� ber� 20 salan �ro b�te mala min ez � tucar� w� qeb�l nekim."

X��k � biray�n xo�ew�st,

Weqfa kurd� ya kultur� li Stockholm� di sala 1996 an de li Stockholm� hat damezirandin. 8 h�mdar�n weqf�, her yek ji wan 25 000 hezar kron heq� h�mdar�y� da � weqf bi sermayeke 200 000 hezar kron hat damezirandin. 9 endam�n kom�ta �dar� ya weqf� hene � ji wan 6 kes Sw�d�y�n navdar in, wek G�sta Ekman, Kim Anderzon � hwd. Armanca me x�zmet ji bo ziman � kultura kurd� bi gi�t� ye. Nuha 2 projey�n me y�n b�ngeh�n henin.

PROJEYA KURD�YA P��EROJ� . Em bi v� projey� dixwazin CD bi kurd� hazir bikin, interakt�f � bi tekn�ka modern ders bidin zarok�n kurdan. Me al�kar� ji EU � Skolverket� wergirt�ye. CD d� ji 3 derecan p�k b�. Di gav� yekem de ders ji bo zaroy�n navbera 9-12 sal�yan e. CD ya gav� yekem hazire � ber�ya ku �ap bibe nuha ji kontrol derbas dibe. CD ya duduyan ku ji bo zaroy�n 12-15 saliyan e, heta saleke d� d� hazir bibe. P��t� w�,ya sis�yan j� ji bo xort�n gymnasim� were hazir kirin. Instruks�yon�n w� bi 5 ziman�n Ewr�pay� ye. B� �ik ev dersana ji bo kes�n salbuhur� j� dikare k�r b�.

2. PROJEYA PERWERDEY�Y�

Ev du sal in ku weqfa kurd� li ser hev 19 kes di Univers�teya Uppsalay� de ji bo ziman� kurd� da xwendin � qurs bi xwe f�nanse kir. Weqfa me, bi Univers�teya Uppsalay�, be�a ziman�n Asya-Ewr�p� re peymanek p�k an�ye.Weqf xwendekaran ji Kurdistan� t�ne, un�vers�te j� ji bo her carek 4,5 meh ders�n kurd� ku 20 puana un�vers�teya Sw�de ye, qurs hazir dike.

Mesrefa qurs� temam� li ser pi�ta weqf� ye. Heq� r�,xan�,mesref�n ��y�n-hatin,kit�b,xwarin � xerckirin hem� li ser weqf� ye. Ji bo her xwendekarek teqr�ben 25 hezar mesref l� di�e. Xort�n ku mekteba xwe xelas dikin,pi�t� 4,5 mehan vedigerin Kurdistan�. Armanca me hazir�y�n p��eroj� ye. Her usa em dixwazin statuya ziman� kurd� bilind bikin � munaqe�eya li ser serbest�ya ziman� kurd� li Turk�y� ge� bikin.

Heta nuha bi saya me � bi alikar�ya hin kurd � sw�d�yan ev qursa p�k hat. L� ji bo berdewam�y� al�kar�ya we zer�r�ye. Di sert�f�kay�-�ntyg- de ku xwendekar pi�t� qurs� digrin hat�ye n�v�sandin ku, ev qursa ji bo hazirkirina mamostey�n ziman� kurd� ye. Li Turk�y� li ser v� qurs� gelek hat niv�sandin. Eger qurs berdewam be ,d� pirsa ziman� kurd� tim aktuel bim�ne.

DIV� EM V� FERSEND� BA� BI KAR B�NIN. HEM JI BO HAZIR�YA SAL�N P���Y�, HEM JI BO AKTUELKIRINA PIRSA BINDEST�YA MILLET� ME EV YEKA ALETEK PIR GIR�NGE. X��K � BIRAY�N XO�EW�ST. ME TEN� NEH�LIN. AL�KAR�YA ME BIKIN. BI QAS� IMKAN�N XWE BI RIYA POST-GIROYA WEQF� V� QURS� F�NANSE BIKIN.

Postgiro 90 25 00-8

Di gel slav�n me Serek� weqfa kurd� ya kultur� li Stockholm�

Salih �nce

Navendeke n�

ji bo biyaniy�n ku bi nexwe�iya polio seqet b�ne

ARCOS, navendeke n� ye ku ji bo kes�n biyan� y�n ku bi nexw�iya polio (nexwe�iya ku ber� bi nav� fel�a zarok� dihat naskirin) seqet b�ne, li Stockholm� li taxa Fru�ngen� hatiye vekirin.

ARCOS, ji biyaniy�n ku ji ber nexwe�iya polio seqet b�ne, di kar � pirs�n wan y�n civak� de r�ber�, al�kar� � pi�tgiriy� dike. Peywenidy�n bi dezgeh�n resm�, bi kes�n din -�i biyan� � �i sw�d�- y�n ku di eyn� rew�� de ne, pirs�n xwendin, xan� � kar peydekirin �hwd. ew xizmet in ku ARCOS dixwaze amede bike.

Eger kar � xizmet�n ku ARCOS� daye ber xwe li gor� dil� we ye � h�n dixwazin bi ARCOS� re t�kevin peywendiy� � di kar� w� de be�dar yan j� al�kar bin, ji kerema xwe re bi adres � telefona ku li j�r hatiye niv�sandin re peywend� deynin.

ARCOS, projeyeke ku ji aliy� SIOS�(Organa Hevkariya R�xistin�n Biyaniyan li Sw�d�) ve � bi hevkariya RTP(Federasyona seqetan ya nexwe�iya polio y�) � bi be�a nexwe�iya polio ya nexwe�xaneya Huddingey� ve t� bir�vebirin. Shirin Alamdar � Vildan Tanrikulu di navenda ARCOS� de wek� karmend dixebitin.

Adresa post�: c/o HSO Box 60 49 129 06 H�gersten

Adresa seredan�: Elsa Br�ndstr�ms gata 66. Fru�ngen

Tel: 08-603 82 58 Fax: 08-88 89 40